Το βιβλίο ως δώρο: Γιατί στις γιορτές χαρίζουμε ιστορίες

Τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά είναι οι μοναδικές στιγμές του χρόνου όπου το δώρο παύει να είναι απλώς υποχρέωση και γίνεται μήνυμα. Ανάμεσα σε λαμπερά περιτυλίγματα και βιαστικές αγορές, το βιβλίο ξεχωρίζει αθόρυβα. Δεν φωνάζει, δεν εντυπωσιάζει επιφανειακά· περιμένει. Και ίσως γι’ αυτό παραμένει ένα από τα πιο ουσιαστικά δώρα των γιορτών.

Ένα βιβλίο δεν είναι ποτέ ένα ουδέτερο αντικείμενο. Είναι χρόνος, σκέψη, συντροφιά. Όταν χαρίζουμε ένα βιβλίο, δεν προσφέρουμε κάτι που καταναλώνεται στιγμιαία, αλλά κάτι που συνεχίζει να υπάρχει μετά το τέλος των γιορτών. Είναι ένα δώρο που ανοίγεται αργά, σε στιγμές σιωπής, σε βράδια χειμωνιάτικα, όταν ο κόσμος έξω μοιάζει να παγώνει και ο εσωτερικός κόσμος ζητά ζεστασιά.

Οι γιορτές είναι, εξάλλου, βαθιά συνδεδεμένες με τις ιστορίες. Από τα παιδικά παραμύθια μέχρι τις οικογενειακές αφηγήσεις γύρω από το τραπέζι, η ανάγκη για αφήγηση γίνεται πιο έντονη αυτή την περίοδο. Το βιβλίο έρχεται να συνεχίσει αυτή την παράδοση: να προσφέρει μια φωνή, έναν κόσμο, μια άλλη ματιά. Δεν απαιτεί τίποτα πέρα από προσοχή και διάθεση· και αυτό ακριβώς το κάνει τόσο πολύτιμο.

Υπάρχει επίσης κάτι βαθιά προσωπικό στην επιλογή ενός βιβλίου ως δώρου. Δεν μπορείς να το διαλέξεις τυχαία. Χρειάζεται να σκεφτείς τον άλλον: τι τον συγκινεί, τι τον απασχολεί, τι ίσως δεν ξέρει ακόμη ότι ψάχνει. Έτσι, το βιβλίο γίνεται μια μορφή διαλόγου — μια σιωπηλή συνομιλία ανάμεσα σε αυτόν που χαρίζει και σε αυτόν που λαμβάνει.

Στην Πρωτοχρονιά, το βιβλίο αποκτά έναν ακόμη συμβολισμό. Είναι μια αρχή χωρίς πίεση. Μια υπόσχεση όχι για το ποιοι πρέπει να γίνουμε, αλλά για το ποιοι μπορούμε να ανακαλύψουμε. Σε αντίθεση με τις μεγάλες αποφάσεις που συχνά εγκαταλείπονται γρήγορα, ένα βιβλίο μένει. Περιμένει τον χρόνο του.

Ίσως, τελικά, να χαρίζουμε βιβλία τα Χριστούγεννα γιατί θέλουμε να πούμε κάτι που δεν χωράει σε λέξεις. Ότι νοιαζόμαστε. Ότι ευχόμαστε στον άλλον στιγμές ηρεμίας, σκέψης και φαντασίας. Και σε έναν κόσμο που κινείται διαρκώς πιο γρήγορα, αυτό μοιάζει με το πιο γενναιόδωρο δώρο απ’ όλα.